Hat, şekilli elleri öğretir — önce İslam hatlarını, sonra dünyanın öteki kalem ellerini — iPhone ve iPad'de Apple Pencil ile.
Bir el, bir kalem açısı ve bir nispet sistemidir. Kalem dönmez: çizgi, kesiğe göre gittiği yöne bağlı olarak kalın ya da kıl gibi iner. Ölçü noktadır — kalem bir kez bastırıldığında bıraktığı baklava dilimi — ve yazıdaki her yükseklik bir nokta sayısıdır. Hat bu iki olgu üzerine kurulu ve elini onlara göre puanlar.
18 EL, 8 YAZI SİSTEMİ, 1.161 HARF
Arapça: nesih, sülüs, kûfi, rika, divani — 151 harf; Osmanlıcanın پ چ ژ گ ڭ harfleri ve hemze taşıyıcıları dahil. Latin: foundational, italik, textura, uncial, copperplate. Grek, Kiril, İbrani (aşuri, sefardi), Çin kaişu, Japon kaişo, Kore panbonçe ve gungçe.
902 MEŞK — KONU ALFABE DEĞİL, SANAT
Tek başına yazılan harf müfredattır: açılış alıştırması. Sanat ondan sonrası — harflerin kelimeye bağlanması (mürekkebat), kelimelerin satıra oturup sayfada dengelenmesi (terkip, istif), bütün bir metnin tek elden taşınması (levha). Hat 240 müfredat, 240 mürekkebat, 280 terkip, 96 levha, 40 müsennâ ve bir tuğranın altı parçasını gönderiyor: 20.017 hareket, her biri hattatın yazdığı sırayla.
ÖRNEK HARF YAZILIR, ÇİZİLMEZ
Model harfi, senin elini süren mürekkep motorunun aynısı yazar: ıslak mürekkep, süpüren bir kesik, dönerken incelen bir uç. Bu uygulamada hiçbir yerde harfin resmi yok, çünkü resim kesiği öğretemez.
PUAN NOKTAYLA, PİKSEL DEĞİL
Şekil ve yön notu verir; konum ve boy çarpan kapıdır. Her tolerans harfin kendi noktasıyla yazılıdır: altı noktalık bir el ile dokuz noktalık bir el kendi ölçüsüyle yargılanır.
BİR SINAV VE ON BEŞ MEYDAN OKUMA
Sınav, daha azının verildiği aynı sayfadır: satır başında kopya yok, kalemin altında şablon yok, saat işler, harfler senin seçmediğin bir sırayla gelir. On bir meydan okumanın her biri bir desteği kaldırır — tertip (rehber yok), sürat (hücre başına saat), istikrar (sekiz hücre, en kötüsü notundur), hafızdan (kapıda bir kez gösterilir, sonra boş sayfa), hokka (tek daldırma mürekkep), tek çizgi (kelime tek hareketle), zincir (bir oturuşta 24 harfe kadar), tek nefes (bütün bir kompozisyon, geri alma yok) — dördü ise bir Osmanlı formu ister: tuğra, müsennâ, hilye, ketebe.
TEK RAFTA YİRMİ ALET
Nesihi razor kesim bir kamışla, küt bir Fars kalemiyle, çelik geniş uçla, esnek sivri uçla, kuru bir kaz tüyüyle ya da fırçayla meşk et. Mistar, açı ve nispet hâlâ paketten gelir: yani hâlâ nesihtir — başka bir alet, aynı el.
KENDİ MEŞK DEFTERİN
Serbest sayfa, seçtiğin elde ve istediğin sıklıkta çizgilenir, kalem de o mistara göre kesilir. Ders izlemez, tekrar eder.
APPLE PENCIL İÇİN
Basınç, eğim ve öngörülen örnekler doğrudan bir Metal boya hattına girer. Kâğıt dokusu, vuruşun kenarında ıslak kenar, uca cevap veren dokunsal geri bildirim. Her şey cihazda çalışır: hesap yok, sunucu yok, indirilen hiçbir şey yok.
NE BİTTİ, NE BİTMEDİ
Nesih tam Osmanlı elifbâsını 51 harfle gönderiyor; sülüs, kûfi ve rika 26'şar, divani 22 — her elde yaklaşık on beş gözden geçirilmiş gövde, üstüne onlardan türetilmiş Osmanlı harfleri. Her Arap alfabesinin kalanı hâlâ bir hattat bekliyor. Batı, İbrani ve Kore elleri nispetleri doğru ama ince ayrıntısı bir hattatın düzeltmesini bekleyen yazılmış iskeletlerdir; Grek bir çizimcinin alfabesi, Kiril serifi soyulmuş bir tipografidir. Her paket bunu uygulama içinde kendi gözden geçirme bloğunda söylüyor. Tam ama yanlış bir alfabe yerine on beş doğru harf göndermeyi seçtik.
ÜCRETSİZ VE TAM ERİŞİM
Ücretsiz: on sekiz elin hepsi açık, her birinde o elin kendi öğretim sırasındaki ilk beş harf — artı her adlandırılmış kümenin ilk iki harfi — o elin mistarında, kendi kamışıyla ve kendi örneğiyle. Tam erişim her alfabenin kalanını, 902 meşkin tamamını, kelimeleri, sınavı, on beş meydan okumayı ve kalem rafını açar.